بهتر است روی پای خود بمیری تا روی زانو‌هایت زندگی کنی.
خوش آمدید - امروز : جمعه ۲۶ آبان ۱۳۹۶
A
خانه » پزشکی و بهداشت » بهداشت و ارتقاء سلامت » علایم و درمان/ دردهای روان تنی یا سایکوسوماتیک چیست؟ علل

علایم و درمان/ دردهای روان تنی یا سایکوسوماتیک چیست؟ علل

درد سایکوسوماتیک یا روان تنی می تواند انواع متفاوتی داشته باشد و در هر قسمت بدن ایجاد شود.  تجربه درد می تواند موضعی و در یک منطقه باشد

علایم و درمان/ دردهای روان تنی یا سایکوسوماتیک چیست؟ علل

درد سایکوسوماتیک یا روان تنی می تواند انواع متفاوتی داشته باشد و در هر قسمت بدن ایجاد شود. تجربه درد می تواند موضعی و در یک منطقه باشد یا به تمام بدن تعمیم پیدا کند. علاوه بر این ممکن است درد از یک قسمت شروع شده است و به سایر نقاط بدن گسترش پیدا کند.

دردهای روان تنی Psychosomatic Pain

کلمه سایکو سوماتیک psychosomatic ( روان تنی ) از دو واژه متفاوت گرفته شده است هست. ” سایک psyche ” به معنی ذهن و ” سوما soma ” به معنی بدن. بنابراین یک اختلال سایکوسوماتیک (روان تنی) با علائم فیزیکی ای مشخص می شود که هیچ علت پزشکی ای نمی توان جهت آن پیدا کرد.

*”راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی” توضیح می دهد که سوماتو فورم *somatoform ( اختلال شبه جسمی ) اختلالاتی هستند که مشخصه آن ها ” وقوع یک یا چند درد بدنی و جسمانی است که بعد از ارزیابی پزشکی مناسب مشخص می شود هیچ توضیح آسیب شناسی فیزیکی physical pathology یا مکانیسم پاتوفیزیولوژیک pathophysiologic mechanism جهت آن وجو د ندارد یا هنگامی که آسیب پاتولوژی وجود داشته باشد، شکایت جسمی یا نتیجه اختلال است یا زیاد از آنچه در یافته های فیزیکی انتظارش را داریم. “

علایم و درمان/ دردهای روان تنی یا سایکوسوماتیک چیست؟ علل

*راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders(دراختصار انگلیسی:DSM): یک زبان یکسان و استاندارد جهت طبقه‌بندی اختلالات روانی ارائه می‌کند و به وسیله انجمن روان‌پزشکی آمریکا تهیه شده‌است. این راهنما برپایه مجموعه‌ای از نظر پزشکان، پژوهشگران، فهرست داروهای روان‌پزشکی، بنگاه‌های بیمه، صنایع داروسازی ودر همکاری پیاپی با آی.سی.دی و شرکت بهداشت جهانی تهیه شده‌است.آخرین نسخه این راهنما، ویرایش پنجم آن دی‌اس‌ام-۵ DSM IV است که در سال ۲۰۱۳ میلادی منتشر شده‌است.

*somatoform disorder= Somatic symptom disorder=SSD: نوعی اختلال شبه جسمی است که با علائم جسمانی متعدد، از جمله درد تشخیص داده می شود.

انواع اختلال سوماتو فورم somatoform disorder :

  • اختلال تبدیلی Conversion disorder
  • اختلال جسمانی somatization disorder
  • اختلال اضطراب بیماری illness anxiety disorder
  • اختلال بد شکلی بدن body dysmorphic disorder
  • اختلال علایم جسمانی تمایز نیافته undifferentiated somatic symptom disorder

درد سایکوسوماتیک یا روان تنی می تواند انواع متفاوتی داشته باشد و در هر قسمت بدن ایجاد شود.  تجربه درد می تواند موضعی و در یک منطقه باشد

علائم یا شاخصه های دردهای روان تنی Psychosomatic Pain

درد روان تنی یا سایکو سوماتیک Psychosomatic Pain به عنوان درد روانزا psychogenic pain یا اختلال درد ناشی از استرس و اضطراب روانشناسی psychological آشنا می شود و مشخصه آن درد مزمن در بیش از یک منطقه است که چندین ماه تا چندین سال ادامه داشته باشد.اختلال درد سایکوسوماتیک مشخصات زیر را دارد:

  • – درد به وسیله یک اوضاع پزشکی قابل توضیح نیست.
  • – درد باعث ناراحتی جدی یا اختلال یا هر دو در مناطق متفاوت بدن یا توانایی های فردی میشود.
  • – در آغاز، قوت، شدت یافتن و زیاد کردن شدت علایم با عوامل روانی ایجاد می شود.
  • – شکایت از درد عمدی یا غیر واقعی نیست و به علت هر گونه اختلال روانی مانند خلق و خو و اختلال اضطراب یا هر شکل دیگری از اختلالات روانی ایجاد نشده است.

مطالعاتی که از وجود دردهای روان زا یا سایکوژنیک Psychogenic Pain حمایت می کنند

شواهد نشان می دهد که درد جسمانی تجربه شده است به وسیله کودکان دارای شدت برابر با یک بزرگسال هست. تفاوت در گروه های قومی نژادی، برتری در مورد دردهای سایکوسوماتیک را نشان داده هست. علاوه بر این ارتباط نیرومند بین جنسیت و درد یافت شده است هست. در بسیاری مطالعات مشخص شد که زنان زیاد از مردان از دردهای روان تنی زحمت می برند و زیاد به دنبال درمان هستند. همچنین مشخص شده است که کودکان اغلب از دردهای سایکوسوماتیک در ناحیه شکم و سر شکایت دارند. با این حال با زیاد کردن سن مکان درد تفاوت کرده و در مکان های متنوع و با شدت زیاد آن را تجربه می کنند.

انواع دردهای روان تنی یا سایکوسوماتیک

درد سایکوسوماتیک یا روان تنی می تواند انواع متفاوتی داشته باشد و در هر قسمت بدن ایجاد شود. تجربه درد می تواند موضعی و در یک منطقه باشد یا به تمام بدن تعمیم پیدا کند. علاوه بر این ممکن است درد از یک قسمت شروع شده است و به سایر نقاط بدن گسترش پیدا کند. بعضی از نقاط یکسان در بدن عبارتند از:

علایم و درمان/ دردهای روان تنی یا سایکوسوماتیک چیست؟ علل

  • – سر درد
  • – بدن درد
  • – کمر درد
  • – شکم درد
  • – درد در هنگام مقاربت
  • – تناوب قاعدگی دردناک
  • – درد بازو

بسیاری از پزشکان *فیبروملاژیا fibromyalgia و سندرم درد مزمن را به عنوان دردهای روان تنی در نظر می گیرند.

*فیبروملاژیا fibromyalgia: سندرم درد اسکلتی-عضلانی مزمنی است که با درد در سطح گسترده، نقاط حساس، خستگی و اختلال خواب مشخص می‌شود.

چطور تشخیص دهیم دردمان روان تنی یا سایکوسوماتیک است یا خیر؟

شخص معمولا اختلال دردی دارد که با هیچ اوضاع پزشکی ای توجیه نمی شود و شدت و نشانه های آن با میزان درد واقعی مطابقت ندارد. باید در نظر داشته باشید که درد سایکوسوماتیک که بیمار از آن ها شاکی است علی رغم تصور قبل فقط در ذهن بیمار نیست. آن ها درد فیزیکی واقعی هستند که واقعا بیمار آن ها را حس می کند نه این که ادا در بیاورد. مجموعه ای از غربالگری ها مثل آزمایش خون و معاینات رادیولژیک از قبیل اشعه ایکس، سی تی اسکن و MRI می تواند وجود هر گونه مسئله پزشکی که باعث ایجاد درد شده است است را رد یا تایید کند. تنها در صورتی که همه آزمایشات طبیعی باشد می توان تشخیص درد سایکوژنیک دارد.

درد سایکوسوماتیک یا روان تنی می تواند انواع متفاوتی داشته باشد و در هر قسمت بدن ایجاد شود.  تجربه درد می تواند موضعی و در یک منطقه باشد

شخصی که درد سایکوسوماتیک یا اختلال درد روان تنی در او تشخیص داده شده است است باید موارد زیر را در نظر بگیرد:

  • – سابقه خانوادگی پرسشها روانی یا اختلالات جسمانی
  • – بیماری جسمی در یک یا هر دو والد
  • – اوضاع مالی و بحران در خانواده
  • – وقایع منفی در زندگی
  • – قربانی شدن یا مورد آزار و اذیت قرار گرفتن
  • – سابقه اختلال جسمانی
  • – مورد سوءاستفاده قرار گرفتن در دوران کودکی: جسمی، روانی، جنسی
  • – سبک های فرزند پروری
  • – زیاد کردن ثانویه درد
  • – زیاد کردن درد بعد از یک اتفاق استرس زا
  • – فروکش درد هنگام از بین بردن اتفاق استرس زا

علل دردهای روان تنی یا سایکوسوماتیک psychosomatic

اگرچه علت قطعی جهت شروع آن نمی توان مشخص کرد ولی تصور می شود که استرس های خاص زندگی ممکن است آغاز کننده این دردها باشند. بسیاری از افراد بعد از تجربه یک اوضاع منفی قابل توجه مثل از دست دادن عشق یا روبرو شدن با یک فاجعه طبیعی دچار درد سایکوسوماتیک می شوند. تعدادی از علل مرسوم آشنا شده است درد روان تنی عبارتند از:

– سوء استفاده:

ارتباطی نیرومند بین سوء استفاده های دوران کودکی و درد روان تنی یا سایکوسوماتیک وجود دارد. سابقه سوء استفاده های فیزیکی، روانی یا جنسی دوران کودکی، فرد را مستعد دچار شدن به دردهای سایکوسوماتیک می کند.

علایم و درمان/ دردهای روان تنی یا سایکوسوماتیک چیست؟ علل

– تفکر فروید:

همان طور که در تئوری *سایکودینامیک psychodynamic ( نظر روان پویشی) گفته شد، بخش ناخودآگاه یا خودآگاه در ذات انسان هر لحظه غریزی هستند، که در جامعه قابل قبول نیست، بنابراین خود را به نشانه های جسمانی تبدیل کرده و استرس ایجاد شده است را آزاد می کند به طوری که فرد از تمایلاتش آگاه نشده و ذهن خودآگاه در آرامش باقی می ماند. به عنوان مثال، احساس گناه ناشی از میل ناخودآگاه است که به شکل درد منتشر می شود در حالی که آرزوها باعث ایجاد پریشانی در فرد نمی شوند.

*دیدگاه روان‌پویشی Psychodynamics: بر این اندیشه استوار است که افکار و هیجان‌ها علل مهم واکنش‌ها هستند. رویکرد روان‌پویشی به واکنش‌ها به درجات متفاوت بر این فرض استوارند که واکنش‌ها قابل‌مشاهده (پاسخ‌های آشکار) تابعی از فرایندهای روانی داخلی (رویدادهای پنهان) هست. رویدادهای درونی و منابع جنبش محیطی که از سوی نظریه‌پردازان روان‌پویشی مطرح شده است با هم متفاوتند، ولی همه آنها در این باره توافق دارند که شخصیت را ترکیبی از وقایع داخلی و خارجی شکل می‌دهد که از نظر آنها وقایع درونی در این زمینه نقش عمده‌تری دارند. زیگموند فروید بنیان‌گذار این دیدگاه اعتقاد بود که در نهایت روزی فرا خواهد رسید که بتوان تمام رفتارها را برحسب تغییرات بدنی تبیین کرد، ولی از آنجایی که در دوران وی راجع به روابط بین بدن و شخصیت آگاهی اندکی وجود داشت وی چندان بر عوامل زیست‌شناختی تأکید نکرد. فروید تحت تاثیر چارلز داروین در مورد اهمیت هیجان‌ها قرار داشت و توجه خود را به تاثیر هیجان‌ها بر افکار معطوف کرد. او اعتقاد بود که جهت درک و فهم واکنش‌ها مورد نیاز است افکار پیشایند و مرتبط با آن تجزیه و تحلیل شود و جهت درک آن افکار باید عمیق‌ترین هیجان‌ها و احساسات شخص مورد بررسی و کنکاش قرار گیرند.

– نظریه های یادگیری:

اغلب کودکان بیمار شدن را یاد می گیرند یا شروع به تقلید از اعضای نزدیک خانواده می کنند تا به سودی که از بیماری می خواهند برسند.

– راه های ارتباطی:

اغلب جهت کودک امکان ندارد که همه چیز را در قالب کلمات بیان کند. به خصوص زمانی که تحت استرس قرار گرفته باشند. در حالت، نشانه های متفاوت جسمی جهت نشان دادن پریشانی خود بروز می دهند.

– تاثیرات خانواده:

پویایی خانواده مشمول بر نقش کودک در خانواده و نوع واکنش‌ها والدین با او می تواند کودک را تشویق به نشان دادن علایم جسمانی جهت بدست آوردن توجه، نماید. علاوه بر این، مبتلا شدن به یک اختلال روانی، که ممکن است در بسیاری از خانواده ها یا ساختار اجتماعی قابل پذیرش نباشد و باعث نگاه نادرستی به فرد شود. جهت دوری از این شرایط بسیاری از افراد جهت بدست آوردن حمایت خانواده و دوستان، علایم جسمانی را در بدنشان زیاد کردن می دهند.

درمان دردهای روان تنی یا درد سایکوسوماتیک

بهترین راه ممکن جهت درمان درد روان تنی بعد از تشخیص ارجاع پرونده به متخصص سلامت روان هست. اغلب بسیاری از بیماران آمادگی پذیرش این که دردی که تجربه می کنند فیزیکی نیست و علت مهم ایجاد آن روانی است را ندارند.بیمار ممکن است خیلی راحت از ملاقات روان دکتر یا روان شناس، شانه خالی کند. بنابراین رابطه خوب دکتر و بیمار در این زمینه جهت دنبال کردن و ادامه درمان، مهم است.

درمان های متداول جهت درد سایکوسوماتیک یا دردهای روان تنی عبارت است از:

– مشاوره و درد سایکوسوماتیک:

درمان از طریق صحبت با بیماران talk therapy ، اغلب به بیمار در توصیف وضع موجود و پریشانی ای که باعث ایجاد آن شده است و اثرات منفی ای که بر زندگی اش گذاشته و … کمک می کند، مشاور با تایید نشانه ها و همدردی با بیمار رابطه اش را با او گسترش داده و به این صورت اثربخشی درمان شروع می شود.

– رفتاردرمانی شناختی Cognitive behavioral therapy جهت درمان درد سایکوسوماتیک:

این شکل از روان درمانی روی افکار منفی و تحریف افکار تمرکز دارد. بلوک کردن افکار، باورهای غیر واقعی ، رفتارهایی که تناوب تفکر و احساس را تقویت می کند. این روش به بیمار کمک می کند متوجه شود که چگونه یک فکر منفی می تواند منجر به یک علامت فیزیکی شود و چطور باید این علایم را شکست دهد.

– مسکن های غیر مخدر جهت مدیریت درد سایکوسوماتیک:

در ابتدا می توان دوز خفیف مسکن جهت مدیریت درد روان تنی تجویز نمود. با این حال مسکن اغلب عوارض جانبی طولانی مدت دارد و بیماری ممکن است جهت کم کردن درد از آن سوء استفاده کرده و وضعیتش را بدتر کند.

– داروهای ضد افسردگی جهت درمان درد سایکوسوماتیک:

داروهای ضد افسردگی می تواند جهت آرامش بیمار توصیه شود. ضد دردهای استفاده شده است در داروهای افسردگی اغلب به تسکین درد روان تنی کمک می کند و در نتیجه اجازه می دهد که بیمار بهتر به خواب رفته که به نوبه خود منجر به کاهش اضطراب در او می شود.

– خانواده و گروه درمانی جهت درد سایکوسوماتیک:

متخصص سلامت روان ممکن است به بیمار در مورد خانواده درمانی توصیه کند تا حمایت روانی مورد نیاز به بیمار ارائه شود. تمرکز به طور عمده در فرایند ارتباطات باقی می ماند، ترویج محیط حمایتی در خانواده و فعال شدن ارائه پاسخ های مناسب به بیمار. گروه درمانی عمدتا با از بین بردن پرسش ” آیا فقط من “ به اختلال پاسخ می دهد و باعث درک بهتر مشکلات و انواع متفاوت آن که به وسیله دیگران تجربه شده ضمن این که باعث ارتقای سطح ارتباطات و اجتماعی شدن می شود.

– ورزش:

ورزش منظم می تواند باعث از بین رفتن درد سایکوسوماتیک و همچنین جلوگیری از تشدید آن شود.

درمان های جایگزین جهت درد روان تنی

روش های درمانی جایگزین یکسان جهت درد روان تنی:

– تکنیک آرام سازی Relaxation Technique جهت کمک به غلبه بر درد روان تنی:

تکنیک های تمدد اعصاب متفاوت عبارتند از: هدایت تصور، تکنیک آرام سازی پیشرونده عضلانی و غیره. به تسکین استرس روانی و جسمی و آرام شدن ذهن و بدن کمک می کند.روش آرام سازی پیش رونده عضلانی می تواند جهت افراد مبتلا به درد بدن بسیار بافایده باشد چون روی عضلات منقبض شده است که در اثر تنش ماهیچه ای ایجاد شده است اند تمرکز داشته و باعث رها سازی عضلانی و در نتیجه کم کردن درد می شود.

– هیپنوتیزم Hypnosis جهت درمان اختلالات سوماتوفرم:

روی درمان لایه های زیرین ناخودآگاه، خواسته ها یا آرزوهایی که در قالب علایم جسمانی نمایان شدن پیدا کرده اند تمرکز دارد. اگرچه اختلافات زیادی در مورد تکنیک هیپنوتیزم به عنوان درمان وجود دارد ولی مشخص شده است است که در درمان موارد اختلالات سوماتوفرم بسیار بافایده است.

– ماساژ Massage:

انواع متفاوت تکنیک های ماساژ در بهتر شدن درد بعضی از بیماران مبتلا به درد سایکوسوماتیک یا اختلالات درد موثر هست. این تکنیکها مشمول بر ماساژ شیروپراکتیک chiropractic (درمان از راه دستکاری در ستون مهره‌ها ) ، شیاتسو shiatsu ( ماساژ فشاری ) و غیره است.

– هنر درمانی Art Therapies:

هنر درمانی بر بیان احساسات با استفاده از تکنیک های هنری مختلف مثل: موزیک، نقاشی، رقص و غیره متمرکز هست. هنر درمانی بدن گرا تاثیر شگفتی در درمان اختلال درد سایکوسوماتیک دارد. رقص درمانی با بروز و بیان احساسات تاثیر زیادی داشته و اغلب باعث دگرگونی حالت روانی شده است ضمن این که حرکات انجام شده است در تسکین درد کمک کننده هستند.

– دیگر درمان های جایگزین جهت اختلال درد سایکوسوماتیک می تواند:

  • – کمپرس گرم و سرد
  • – پرت کردن حواس
  • – طب سوزنی
  • – طب فشاری Acupuncture and acupressure
  • – جنبش الکتریکی عصب Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation (TENS )

باشد.
از آن جایی که هیچ نشانه فیزیکی جهت دردهای روان تنی وجود ندارد، ناراحتی ای که از درد سایکوسوماتیک می کشید ممکن است به مشکل قابل توضیح یا درمیان گذاشتن با مردم باشد و دیگران ممکن است تصو کنند که بیمار در حال ادا درآوردن است. در بسیاری از موراد به علت عدم آگاهی تشخیص اشتباه اتفاق می افتد بنابراین یک راهنمایی درست از یک دکتر با تجربه که قبلا دردهای سایکوسوماتیک را درمان کرده است از اهمیت بالایی برخوردار است.

نوشته، ویرایش و بازبینی توسط:

عبارات مهم : اختلال روانی – بیمار شدن

Pramod Kerkar، MD، FFARCSI

آخرین عوض کردن در تاریخ: ۲۰۱۶ ژوئیه ۲۶

تهیه و ترجمه:گروه سلامت سیمرغ
seemorgh.com/health
اختصاصی سیمرغ


واژه های کلیدی: اختلال روانی | بیمار شدن | خانواده | درمان مو | بیماری | خانواده | استرس | درمانی

دانلود

اخبار

آرشیو

گالری عکس

آرشیو

اس ام اس های تازه

آرشیو

آهنگ های پیشواز

آرشیو