هر اقدام بزرگ ابتدا محال به نظر می رسد.
خوش آمدید - امروز : یکشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۶
A
خانه » تفریح و سرگرمی » ضرب المثل هایی برگرفته از واقعه عاشورا

ضرب المثل هایی برگرفته از واقعه عاشورا

واقعه عاشورا | روز عاشورا | ضرب المثل | استفاده | عاشورا | دنیای ضرب المثل

ضرب المثل هایی برگرفته از واقعه عاشورا

ضرب المثل هایی برگرفته از واقعه عاشورا

عبارات مهم : واقعه عاشورا – روز عاشورا

ضرب المثل عاشورایی

ضرب المثل هایی برگرفته از واقعه عاشورا

دنيايش مثل آخرت يزيد است.

آخرت يزيد، به باعث پديد آوردن واقعة عاشورا ، با دردناك ترين مجازات ها همراه هست. اين مثل به گذراندن زندگي با سختي و بدبختي اشاره دارد. گونه هاي ديگر آن عبارتند از:

الف) دنياي ما بدتر از آخرت يزيد است.

ب) عاقبتش مثل سرانجام يزيد شده است است.

واقعه عاشورا | روز عاشورا | ضرب المثل | استفاده | عاشورا | دنیای ضرب المثل

آش يزيد را مي خوري و براي امام حسين(ع) سينه مي زني؟

خطاب به كسي گفته مي شود كه در ظاهر ادعاي دوستي مي كند و در نهان دشمني مي ورزد. اين مثل با مثل هاي زير هم معناست: الف) نماز علي را مي خواند و پلوي معاويه را مي خورد.

ب) هم طبال يزيد است و هم علم دار حسين(ع)

مثل مادر وهب

ضرب المثل هایی برگرفته از واقعه عاشورا

وهب يكي از دلاوران كربلا بود كه به دست سپاه يزيد به شهادت رسيد. مادرش زني بسيار شجاع بود. او از شدت خشم ، عمود خيمه را كشيد، به ميدان رفت و قاتل پسرش را با يك ضربه به قتل رساند. مثل بدين واقعه نظر دارد و براي بيان دلیری ، زبان آموزي، ايثارگري و ارادت به اهل بيت (ع) به كار مي رود.

آرزوی خاک مرقدش را دارم:

اگر در مجلسی نام امام حسین (ع) را بر زبان آورند، بعضی افسوس می خورند و می گویند: «آه، نمی دانی که چقدر آرزوی خاک مرقدش را دارم.» این عبارت – که به صورت معترضه به کار می رود – جهت بیان اشتیاق باطنی افراد به زیارت کربلا مورد استفاده قرار می گیرد.

واقعه عاشورا | روز عاشورا | ضرب المثل | استفاده | عاشورا | دنیای ضرب المثل

ما اهل كوفه نيستيم، امام تنها بماند.

تناقض در واکنش‌ها ، نيرنگ و تزلزل، سركشي در برابر فرمانروايان، وقت طلبي، اخلاق ناپسند، آزمندي و شايعه پذيري بخشي از ويژگي هاي مردم كوفه هست. امام علي(ع)، امام مجتبي (ع)، مسلم بن عقيل و سيدالشهدا(ع) هر يك به گونه اي بي وفايي و سست عهدي كوفيان را تجربه كردند. اين عبارت از شعرهاي مردم ما است و در وقت انقلاب و جنگ تحميلي زياد به كار برده مي شد.

ضرب المثل هایی برگرفته از واقعه عاشورا

هر كه دارد هوس كرب و بلا بسم الله!

اين مصرع كه در چاووش خواني هاي مسافران كربلا خوانده مي شد، از خطبه امام حسين (ع) هنگام خروج از مكه برگرفته شده است هست. حضرت در آن موقعيت فرمود: «هر كه مي خواهد خون خود را در راه ما نثار كند و آماده حركت هست، همراه ما در مسير كوچ گام نهد. اين مثل به زيارت، ايثار، جانبازي و آمادگي اشاره دارد.

مگر پول ما سكه يزيد دارد؟

سكه يزيد در برابر سكه امام علي(ع) قرار دارد. سكه علي(ع) از رونق و ارزش برخوردار است و مسلمانان با جان و دل آن را مي پذيرند. ولي سكه يزيد، به باعث ستم هاي فراوانش، نزد مؤمنان جايگاهي ندارد و از پذيرش آن سرباز مي زنند. اين مثل به بي ارزش بودن پول اشاره دارد و در برابر كسي كه حاضر نيست حتي با گرفتن پول كاري انجام دهد و انسان را از ثمره حرفه اش بهره مند سازد، به كار مي رود.

مثل حرمله

حرمله سوي گلوي علي اصغر، كودك شيرخوار حضرت امام حسين(ع) ، تيرافكند و بي رحمانه وي را به قتل رساند. بدين باعث براي بيان شدت سنگ دلي افراد، آن ها را به حرمله تشبيه مي كنند.

دیگر حالا شمر جلودارش نمی شود:

گروهی هنگامی که به مقامی می رسند و یا ضعفی در کسی می بینند، خود و خدا را فراموش می کنند و مغرورانه به قدرت نمایی می پردازند. مثل به آنان اشاره دارد. گونه های دیگر آن چنین است: الف – شمر جلودارش نیست. ب – شمر جلودارش نمی شود. ج – خیلی بد رکاب هست، شمر جلودارش نمی شود.

روضه رفتن و گریه کردن هم حوصله می خواهد:

شرکت در مجالس روضه و بهره مندی از آن به عشق، قلب مهربان و روحیه توسل نیاز دارد. از سوی دیگر این مجالس اغلب به طول می انجامد. به طور معمول گروهی به باعث عدم آمادگی یا ناآشنایی با این محافل به شکوه می پردازند. این مثل به عدم بردباری اشاره دارد.

آب دست يزد افتاده است

در سرنوشت شاهان ستمگر، مأموران آب رساني (ميراب ها) كه در آن وقت بلديه ناميده مي شدند، با خيانت و سخت گيري هاي ناروا، آسايش را از مردم مي ربودند. در چنين شرايطي، ناله مردم به آسمان بلند مي شد كه : «ما اسير دست ستمگيريم و آب در دست يزيد افتاده است.» اين مثل كنايه اي است از اسير شدن در دست ستمگر، سپرده شدن امور به دست مسؤولان سخت گير و مقرراتي، افتادن سر رشته كارها به دست اشخاص خسيس، محتكر و گران فروش .

آب به امام نمی دهند و آتش به یزید:

مثل به فرومایگی، خساست و نیز عدم گرایش فرد به حق یا باطل اشاره دارد و کنایه از آدم خسیس و تنگ چشمی است که نه علاقه و ارادت به امام حسین (ع) او را وادار به انفاق می کند و نه نفرت از یزید و شبیه به این مثل است: «از دستش آب نمی چکد.»

پسر طوعه است

طوعه بانوي با ايماني بود كه مسلم بن عقيل را به منزل اش برد و به او پناه داد. بلال، پسر طوعه، از اين راز آگاه شد و به نيروهاي ابن زياد خبر داد. در تعزيه مسلم، بلال به امير مي گويد: بده تو مژده پادشاه كل دنیا ! كه آورم خبر از مسلم اندرين سامان بدان اميد كه مسلم بود به منزل ما چو گنج جاي نمود، در آشيانه ما كلمه پسر طوعه يادآور آن واقعه است و به جاسوسي، خيانت، نامردي و تهمت اشاره مي كند. مگر من پسر طوعه هستم؟ گونه ديگر اين مثل است كه شخص هنگام دفاع و برطرف تهمت از خود به كار مي برد.

هم طبل يزيد است وهم علمدار حسين !

در گذشته برخي از تعزيه خوانان در دو نقش بازي مي كردند .گاه نقش حضرت ابوالفضل (ع) داشتند و زماني نقش طبل يزيد . مثل ـ كه در آن امرريشه دارد ـ به نفاق و دورويي اشاره مي كند و راجع به ي دو دلاني كه نمي توانند دل به يك سمت سپرده ، در صف نيكان يا بدان قرار گيرند ، به كار مي رود .

هم نذر حسين (ع) است و هم شام شب بچه

اين عبارت از مثل هاي افغاني است و در مواردي كه آنچه به باعث نياز ، اشتباه يا هديه دادن از كف مي رود ،اداي نذر شمرده ميشود ، به كار مي رود .

مانند :الف : روغن ريخته نذر حضرت عباس (ع)

ب : خدا كشته را به قرباني حساب مي كنند .

همه ي ماه ها خطر دارد ، بدنامي اش صفر دارد .

مؤمنان صفر را ـ به دليل شهادت رسول خدا (ص) ،اربعين شهداي كربلا وبازگشت اسيران ـ ماهي شوم وآكنده از خطر وتباهي مي دانند ، بدين باعث ، هلال آن را رؤيت نمي كنند ، در انتظار پايانش به سر ميبرند و در آن صدقه ي بسيار مي دهند .مثل بدين امر نظر دارد وبراي بيان عدم پذيرش سخن يا كاري به كار مي رود.

«همه ي ماه ها خطر داره

بدنامي ماه صفر داره »

عبارتي ديگر از اين مثل شمرده مي شود.

ضرب المثل های واقعه عاشورا

هم اسب شمر را نعل مي كند و هم مشك حضرت عباس را مي دوزد .

اين مثل به نفاق ،دورويي و هواي هر دوگروه مخالف را داشتن اشاره دارد و راجع به ي دو دلان اسير ترديد وسودجوياني كه براي منافع فزون تر با هر فرد وگروهي پيوند برقرار مي سازند ، به كار مي رود .

هر وقت پاي علامت يكي سينه مي زند

اين مثل مانند « هم طبل يزيد است وهم علم دار حسين (ع) »درباره ي منافقان و دو دلان به كار مي رود .

هفت تكيه داري ؟

در گذشته گاه چنان نذر مي كردند كه در ماه محرم در هفت مجلس روضه شركت كنند . اين مثل از اين امر سرچشمه گرفته است و به پاي بند نبودن به يك مكان « محله گري » و « دلگي » اشاره دارد .

نه كربلا نه چاووشي

اين مثل به پشيمان شدن از انجام دادن كاري وانصراف از آن ، اشاره مي كند .

نقاره چي يزيد است!

اين مثل به حمايت از ستمگر اشاره دارد ودرباره ي كسي كه از ستم پيشه گان طرف داري مي كند ،به كار ميرود .

نخودي در آش امام حسين (ع) انداختن

در گذشته وقتي مي درخواست کردند كمكي از كسي بگيرند يا او را به شركت در عزاداري و تأمين بخشي از مخارج آن ترغيب كنند مي گفتند : شما هم نخودي در آش امام حسين (ع) بيندازيد . مثل ريشه در آن گفتار دارد وبه كمك ودست داشتن در كار خير اشاره مي كند .

من اي جا يك تن و يك شهر دشمن

اين مصرع از تعزيه شهادت مسلم بن عقيل وفرزندانش برگرفته شده است است و به تنهايي و بي كسي اشاره دارد .

موكّل آب فرات است

اين مثل به ماجراي كربلا و شهادت حضرت ابوالفضل (ع) اشاره مي كند و راجع به ي افراد بي رحم و انعطاف ناپذير كه در اجراي مأموريت خويش انسانيت وعاطفه را زير پا مي نهند ،به كار ميرود .

مثل ( دو) طفلان مسلم

در مورد كودكان ستم ديده به كار مي رود ؛ كودكاني غريب ، مظلوم ، آرام ، محزون ، خوش سيما و همانند كه پيوسته با يكديگرند .

مثل شمر وارد شد

اين عبارت از مثل هاي مردم سروستان شيراز است و در مواردي كه كسي با خشم به جايي گام مي نهند ، مورد استفاده قرار مي گيرد .

مثل شام غريبان

اين مثل به شب هاي سخت وغمناك اسيران كربلا اشاره دارد وبراي بيان شدت اندوه ودردناكي موقعيت ها ، به ويژه شب ها ، مورد استفاده قرار مي گيرد.

این همه لشکر جهت کشتن یک تن؟!

این مثل به تنهایی، بی کسی، غریبی و مظلومیت اشاره دارد و زبان حال حضرت زینب در تعزیه قتل امام حسین (ع) است.

پامنبری می کند:

پامنبری از اصطلاحات مجالس روضه و عزاداری است و زیاد به کردار جوانانی که در مجالس سوگواری روی پله های پایین منبر می نشینند و پیش از واعظ نوحه خوانی می کنند، اطلاق می شود. مثل به دنبال سخن کسی را گرفتن، همراهی به سود یا زیان مخاطب، توضیح دادن یا تفسیر کردن سخن افراد، مداخله در حرف دیگران و پرحرفی اشاره دارد.

تعزیه گردان است:

در فارسی امروز کسی را که در امور همگانی اتفاق آفرینی یا میدان داری کرده، از آن حوادث به سود خود بهره برداری می کند یا واسطه به هم بستن و اصلاح و انجام امری شمرده می شود، تعزیه گردان می خوانند. این واژه به طنز جهت اشاره به اداره کننده یک کار نیز به کار می رود.

طوغ به پا شده است است؟

در ایام محرم هنگامی که طوغ را از مسجدها و تکیه ها بیرون می آوردند و جمعیتی انبوه در پی آن راه می افتادند و ازدحام بسیار می شد، به همین جهت، امروزه اگر جایی شلوغ یا پر سر و صدا باشد، می پرسند مگر طوغ به پا شده؟ به عبارت دیگر، این مثل جهت بیان کثرت ازدحام و شلوغی به کار می رود.

حسین را تا جایی دوست داری که رگ نبرد:

در فرهنگ جبهه چنین می خوانیم: روز عاشورا بود، ده – دوازده روزی می شد که خانواده از من خبر نداشت. هنگامی که از اهواز به همسرم تلفن کردم، با غیظ گفت: حلالت نمی کنم. من هم در جواب گفتم: آن که ما را به هم حلال کرده باید حلال کند که می کند. آن روزها هنوز پدرم در قید حیات بود و هیچ مخالفتی با جبهه رفتن من نداشت. بعدها که منزل آمدم، متوجه شدم در غیاب من هنگامی که خانمم خیلی بی تابی می کرده، پدر خدابیامرزم به او گفته: شما حسین (ع) را تا آنجا دوست داری که رگ نبرد.

حق به جانب یزید است!!!

از کسی پرسیدند در همدان روضه الشهدا می خوانند؟ گفت: آری، ولی آن چنان که حق به جانب یزید هست. مثل از این حکایت برگرفته شده است است و به دوستان نادانی که جز زیان، چیزی به ارمغان نمی آورند، اشاره دارد. سعدی در این باره می گوید: گر تو قرآن بدین نمط خوانی / ببری رونق مسلمانی

خنجر شمر در منزل اوست!

این مثل به خشونت و دیکتاتوری و سنگدلی فرد اشاره دارد. هنگامی که از جنایت کاری سخن به میان می آید، در پاسخ گفته می شود: خنجر شمر در منزل اوست؛ یعنی قابل اعتماد نیست و وقت طلب است.

دم گرفته است:

خواندن دسته جمعی سینه زنان یا زنجیرزنان را دم گرفتن گویند که معمولا همنوا با مرثیه خوان بیتی از مرثیه را تکرار می کنند. مثل راجع به کسی است که به طور کامل سرگرم سخن گفتن است و مورد توجه مخاطب یا مخاطبان نیز قرار گرفته به کار می رود.

هر که دارد هوس کرب و بلا بسم الله!

این مصرع – که در چاوش خوانی های مسافران کربلا خوانده می شد – از خطبه امام حسین (ع) هنگام خروج از مکه برگرفته شده است هست. حضرت در آن موقعیت فرمود: هر که می خواهد خون خود را در راه ما نثار کند و آماده حرکت هست، همراه ما در مسیر کوچ گام نهد. این مثل به زیارت، ایثار، جانبازی و آمادگی اشاره دارد.

هروقت پای علامت یکی سینه می زند:

این مثل مانند «هم طبال یزید است و هم علمدار حسین (ع)» راجع به منافقان و دودلان به کار می رود.

مگر پول ما سكه يزيد دارد؟

سكه يزيد در برابر سكه امام علي(ع) قرار دارد. سكه علي(ع) از رونق و ارزش برخوردار است و مسلمانان با جان و دل آن را مي پذيرند. ولي سكه يزيد، به باعث ستم هاي فراوانش، نزد مؤمنان جايگاهي ندارد و از پذيرش آن سرباز مي زنند. اين مثل به بي ارزش بودن پول اشاره دارد و در برابر كسي كه حاضر نيست حتي با گرفتن پول كاري انجام دهد و انسان را از ثمره حرفه اش بهره مند سازد، به كار مي رود.

من از بهر حسين در اضطرابم تو از عباس مي گويي جوابم!؟

چون پيك كربلا به مدينه رسيد، ام البنين راجع به حضرت حسين(ع) پرسيد. پيك از پسرش عباس سخن گفت. ام البنين چند بار پرسش خويش را تكرار كرد و هر بار راجع به عباس شنيد. آخر به ستوه آمد و گفت: من از بهر حسين در اضطرابم

تو از عباس مي گويي جوابم!؟

اين مثل در مورد كسي به كار مي رود كه پاسخ نامربوط و خارج از عنوان مي دهد.

هم نذر حسين (ع) است و هم شام شب فرزند

اين عبارت از مثل هاي افغاني است ودر مواردي كه آنچه به باعث نياز ، اشتباه يا هديه دادن از كف مي رود ،اداي نذر شمرده ميشود ، به كار مي رود .

مانند : الف : روغن ريخته نذر حضرت عباس (ع)

ب : خدا كشته را به قرباني حساب مي كنند .

گردآوری:بخش سرگرمی بیتوته

منابع:gohar.kowsarblog.ir

aftabir.com

shahid.blogfa.com

واژه های کلیدی: واقعه عاشورا | روز عاشورا | ضرب المثل | استفاده | عاشورا | دنیای ضرب المثل

ضرب المثل هایی برگرفته از واقعه عاشورا

ضرب المثل هایی برگرفته از واقعه عاشورا

دانلود

اخبار

آرشیو

گالری عکس

آرشیو

اس ام اس های تازه

آرشیو

آهنگ های پیشواز

آرشیو